Veel mensen ervaren angst bij een bezoek aan de tandarts of mondhygiënist. Sommigen voelen mild ongemak, terwijl anderen weken van tevoren al angstig worden. Het lichaam reageert met onrust, spanning of angst alsof er iets ernstigs staat te gebeuren. Echter, deze angst hoeft niet altijd specifiek te zijn voor de (mond)zorgverlener zelf. Vaak ligt de oorzaak dieper. Doordat lichaam en geest nauw met elkaar verbonden zijn, kan het zenuwstelsel reageren op iets dat in ons geheugen is opgeslagen.
ANGST VOOR DE (MOND)ZORGVERLENER: bang voor de tandarts, angst voor de tandarts
Tijdens mijn werk als integraal mondhygiënist sprak ik met een cliënt die al weken voor haar afspraak angstig was. De gedachte aan de tandartsbehandeling alleen al deed haar hart sneller kloppen en haar lichaam krampachtig worden. Hoewel ze wist dat de behandeling goed zou verlopen, vertelde haar lichaam iets anders.
We hebben in mijn praktijk voor lichaamsgerichte psychotherapie onderzocht wat er precies in haar lichaam gebeurde. Het praten over haar tandartsbezoek bracht direct de angst terug. Ik moedigde haar aan om stap voor stap naar haar lichaam te gaan, te vertragen, te ademen en in het moment aanwezig te zijn. Wanneer het zenuwstelsel zich veilig genoeg voelt, kunnen verdrongen herinneringen naar boven komen. En dat gebeurde bij haar.
Een vergeten herinnering
Er kwam een diep weggestopte herinnering naar boven. Toen ze vijf jaar oud was, werd ze regelmatig door vreemden van school gehaald omdat haar ouders er op dat moment niet konden zijn. Zo'n ervaring kan het gevoel van veiligheid en hechting bij een kind verstoren. In de sessie maakte ze contact met het kleine meisje van vroeger. Ze voelde wat het kind destijds nodig had gemist: nabijheid, troost en veiligheid. Ik als therapeut bood de steun die destijds ontbrak. In dat veilige contact vond co-regulatie plaats, waardoor haar lichaam kon ontspannen en haar zenuwstelsel de kans kreeg op een helende ervaring.
Neuroplasticiteit in actie
Wat er op dat moment gebeurde, is wat we neuroplasticiteit noemen: het vermogen van het brein en zenuwstelsel om zich aan te passen en gezonde verbindingen te vormen. Het systeem leert opnieuw kalmeren en vertrouwen. Na afloop voelde ze meer ruimte en ontspanning. De angst was zachter geworden.
Belang voor zorgverleners en cliënten
Angst komt niet altijd voort uit nare ervaringen in de behandelkamer. Het kan iets dieper raken, iets ouder, dat nog onbewust in het lichaam aanwezig is. Lichaamsgerichte psychotherapie kan helpen het zenuwstelsel te ontspannen, oude spanning los te laten en meer rust te ervaren op de lange termijn. Zo pak je de onderliggende oorzaak écht aan. Ademhalingstechnieken kunnen ondersteunend zijn, maar soms is er meer nodig, waar lichaamsgerichte psychotherapie waardevol is. Angst hoeft niet te overheersen; er is altijd een weg naar meer ontspanning, draagkracht en verbinding met jezelf.
Voor meer informatie, klik op de link naar mijn website.